Gündem

Türkiye ve Libya’dan Doğu Akdeniz’de Dengeyi Değiştirecek Hamleler

Türkiye ve Libya arasında Doğu Akdeniz’de birçok ülkeyi kızdıracak bir anlaşma imzalandı. Türkiye, Libya’da askeri üs kurmak için 99 yıllığına liman kiraladı. Libya, Türkiye ile birlik devleti modeli kurmayı ve petrol ve doğal gazını Türkiye üzerinden pazarlamayı istiyor.

Doğu Akdeniz, son yıllarda bölgede keşfedilen büyük hidrokarbon rezervleri nedeniyle uluslararası politikanın odak noktası haline geldi. Bölgede hak iddia eden ülkeler arasında çeşitli gerginlikler yaşanırken, Türkiye ve Libya arasında imzalanan anlaşmalar bölgedeki dengeleri değiştirdi. Türkiye, Libya ile yaptığı işbirliği sayesinde hem Doğu Akdeniz’deki haklarını korudu hem de Afrika kıtasında önemli bir varlık kazandı.

Türkiye ve Libya Arasında Deniz Yetki Alanları Anlaşması

Türkiye ve Libya arasındaki işbirliğinin temeli 27 Kasım 2019 tarihinde İstanbul’da imzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası’na dayanıyor. Bu anlaşma ile Türkiye ve Libya, Doğu Akdeniz’de kendi kara sularını belirlediler ve ortak bir deniz yetki alanı oluşturdular. Bu anlaşma, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki haklarını Uluslararası Hukuk çerçevesinde güvence altına aldı.

Bu anlaşma aynı zamanda Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de izole edilme girişimlerine karşı verdiği net bir cevap olarak da değerlendirilebilir. Çünkü bölgede Yunanistan, Kıbrıs Rum Kesimi, Mısır, İsrail ve Fransa gibi ülkeler arasında yapılan anlaşmalar, Türkiye’nin ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin haklarını göz ardı ediyordu. Bu ülkeler, Türkiye’nin bölgedeki meşru faaliyetlerini engellemeye çalışarak, Doğu Akdeniz’in zenginliklerinden pay almak istiyorlardı.

Türkiye ve Libya Arasında Güvenlik ve Askeri İşbirliği Anlaşması

Türkiye ve Libya arasındaki işbirliği seviyesi 2 Ocak 2020 tarihinde TBMM tarafından onaylanan Libya Tezkeresi ile bir üst boyuta taşındı. Bu tezkere ile Türkiye, Libya’ya askeri destek vermeye başladı. Çünkü o dönemde Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH), Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Mısır, Rusya ve Fransa gibi ülkelerin desteklediği Halife Hafter’e bağlı silahlı milislerle mücadele ediyordu.

Türkiye’nin askeri yardımı sayesinde UMH, Hafter güçlerini geriletme başarısı gösterdi ve savaşı durdurmak için Berlin Konferansı’na katıldı. Türkiye, Libya’daki demokrasi ve meşru hükümetin yanında olduğunu her fırsatta ortaya koydu. Bu durum, Libya halkı tarafından da takdir edildi.

Türkiye ve Libya Arasında Askeri Üs Anlaşması

Türkiye ve Libya arasındaki işbirliği, Doğu Akdeniz’de hidrokarbon arama çalışmalarının devam ettiği bir dönemde yeni bir boyut kazandı. Türkiye, Libya’nın Akdeniz kıyısındaki El-Kumus limanını askeri üs kurmak için 99 yıllığına kiraladı. Bu anlaşma ile Türkiye, Afrika kıtasında önemli bir askeri varlık elde etti.

Türk Silahlı Kuvvetleri’ne verilecek limanda kurulacak askeri üs, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki egemenliğinin pekiştirilmesi, Türk kara sularının denetiminin sağlanması ve ticari gemilerin güvenliğinin artırılması amaçlanıyor. Bölgede kurulacak askeri üste, Libya harekatını başarıya ulaştıran Türk milli insansız hava sistemleri ile hava savunma sistemlerinin konuşlandırılması planlanıyor.

Türkiye ve Libya Arasında Birlik Devleti Modeli Anlaşması

Türkiye ve Libya arasındaki işbirliği, sadece askeri ve siyasi alanda değil, ekonomik ve kültürel alanda da gelişiyor. Libya UMH Başkanı Abdulhamid Dibeybe, Türkiye’nin başarılı bir devlet modelinin en güzel örneği olduğunu belirterek, Türkiye ile birlik devleti modeli kurmayı istediklerini açıkladı.

Bu model kapsamında, Libya’nın ülkede çıkan petrol ve doğal gazın Türkiye üzerinden pazarlanmasını ve bu amaçla strateji oluşturulmasını talep ettiği öğrenildi. Ayrıca, Libya’da okullarda Türkçenin ikinci dil olarak öğretilmesinin planlandığı da aktarıldı.

Türkiye ve Libya arasındaki işbirliği, hem Afrika’da hem de Doğu Akdeniz’de bütün dengeleri değiştirecek hamleler içeriyor. Bu hamleler, bölgedeki diğer ülkeleri rahatsız etse de, iki ülkenin haklarını koruyor ve çıkarlarını artırıyor. Türkiye ve Libya’nın ortak vizyonu, bölgede barış ve istikrarın sağlanması için de önemli bir adım olarak görülüyor.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu