Ekonomi

Türkiye’de Gıda Enflasyonunun Nedenleri ve Çözüm Yolları

Türkiye'de gıda fiyatlarındaki artışın ardındaki nedenler ve bu sorunun çözümü için atılması gereken adımlar. Kocaeli Milletvekili Nail Çiler'in açıklamaları ve önerileri ışığında kapsamlı bir değerlendirme.

Türkiye, son yıllarda gıda enflasyonu konusunda oldukça zor bir dönemden geçiyor. Kocaeli Milletvekili Nail Çiler’in yaptığı son açıklamalar, bu sorunun kök nedenlerini ve çözüm yollarını detaylı bir şekilde ortaya koyuyor. Çiler, gıda fiyatlarındaki artışın ardındaki nedenleri ve bu sorunun çözümü için neler yapılması gerektiğini vurguladı.

Gıda Enflasyonu ve Türkiye

G20 ülkeleri arasında gıda enflasyonu en yüksek ikinci ülke olan Türkiye, dünya genelinde ise üçüncü sırada yer alıyor. Çiler, bu durumun sadece Covid-19 pandemisiyle açıklanamayacağını belirterek, pandeminin ardından dünya genelinde gıda fiyatlarının düşüşe geçtiğini, ancak Türkiye’de bu durumun gerçekleşmediğini vurguladı.

Yetersiz Cezalar ve Yüksek Kira Bedelleri

Çiler, stokçuluk ve fahiş fiyat uygulamalarına karşı kesilen cezaların yetersiz olduğunu ve bu durumun gıda fiyatlarındaki artışın ana nedeni olarak pazar tezgâhlarındaki yüksek kira bedellerini gösterdi. Ancak bu görüşün, sorunun merkezine odaklanmadığını belirtti. Gıda enflasyonunun çözümü için zincir marketler ve tarladan raflara kadar uzanan geniş zincirin sorumlularının dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

Tarım ve Ticaret Politikalarının Rolü

Gıda enflasyonunun arkasında yatan temel nedenlerin, tarım ve hayvancılık politikaları, ticaret politikaları, yanlış faiz ve ithalat politikaları, hatalı teşvikler ve eksik desteklemeler olduğunu dile getirdi. Çiler, kapsamlı bir şekilde hazırlanıp Meclis’e getirilemeyen hal ve perakende ticaret yasalarının da bu sorunların çözümünde önemli bir rol oynayacağını belirtti.

Market Sektöründe Tekelleşme Sorunu

Türkiye’de market sektöründe ciddi bir tekelleşme sorunu olduğunu vurgulayan Çiler, toplam market sayısının 52 binden fazla olduğunu ve gıda perakendesinin yüzde 62’sinin zincir marketlerin elinde bulunduğunu söyledi. Pazar payının yüzde 80’inin bu zincir marketler tarafından kontrol edildiğini belirten Çiler, ülkemizde kontrolsüz bir zincir market yığını olduğunu ifade etti. Avrupa’da her 3500 kişiye bir market düşerken, Türkiye’de bu rakamın 400 kişiye bir market olduğunu belirtti.

Çözüm Önerileri

Sorunun çözümü için atılması gereken adımları sıralayan Çiler, şu önerilerde bulundu:

  1. Zincir Marketlerin Denetimi: Zincir marketlerin denetlenmesi ve rekabetin artırılması gerektiğini vurguladı.
  2. Tarım ve Hayvancılık Destekleri: Tarım ve hayvancılık politikalarının gözden geçirilmesi ve bu alanlarda daha kapsamlı desteklerin sağlanması gerektiğini belirtti.
  3. Faiz ve İthalat Politikalarının Düzenlenmesi: Yanlış faiz ve ithalat politikalarının düzeltilmesi gerektiğini ifade etti.
  4. Hal ve Perakende Ticaret Yasaları: Kapsamlı hal ve perakende ticaret yasalarının Meclis’e sunulması gerektiğini belirtti.

”Gıda fiyatlarındaki artışın sebebi nedir? Bu fiyatların bu seviyeye çıkmasına sebep olan şey nedir? Biz buna odaklanmalıyız. İki gün önce G20 ülkeleri içinde gıda enflasyonu en yüksek 2’nci ülke Türkiye. Dünyada 3’üncüyüz. Savaştaki Rusya’nın gıda enflasyonu bizden daha düşük. Covid döneminde dünyada gıda fiyatları arttı, evet ancak sonra düşüşe geçti, bizde neden düşmedi?

Stokçuluğa ve fahiş fiyata kesilen cezanın yetersiz olduğunu, gıda fiyatlarındaki artışların nedeninin pazar tezgâhlarındaki yüksek kira bedelleri olduğunu varsayan bu teklif sorunun merkezine odaklanmamıştır; zincir marketlere, tarladan rafa kadar ulaşan o geniş zincirdeki sorumlulara… Bu sorun buna eğilmeden çözülemez.

Gıda enflasyonunun arkasında tarım, hayvancılık politikaları, ticaret politikası, yanlış faiz ve ithalat politikası, hatalı teşvikler ve eksik desteklemeler, bir türlü kapsamlı şekilde hazırlanıp Meclise getirilemeyen hal ve perakende ticaret yasaları mevcuttur. Market sektöründe tekelleşme var, bunu hepimiz biliyoruz.

Toplam market sayısı 52 binden fazladır. Gıda perakendesinin yüzde 62’si zincir marketlerin elinde, pazar payının yüzde 80’ini bunlar kontrol ediyor. Ülkemizde kontrolsüz bir zincir market yığını var; her 400 kişiye 1 market düşüyor Türkiye’de, Avrupa’da bu rakam kaç kişi biliyor musunuz? 3500 kişiye 1 market düşmekte.” dedi. 

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu